Đặc Điểm Nổi Bật Của Hệ Phái Lutheran
Hệ phái Lutheran, với nguồn gốc từ cuộc Cải cách của Martin Luther vào thế kỷ 16, có những đặc điểm thần học và thực hành nổi bật, phân biệt nó với các hệ phái Tin Lành khác và Công giáo Rôma.
Dưới đây là những điểm chính:
1. Thẩm quyền tối cao của Kinh Thánh (Sola Scriptura):
- Niềm tin: Tín hữu Lutheran tin rằng Kinh Thánh là thẩm quyền tối hậu và duy nhất trong mọi vấn đề đức tin và giáo lý. Mọi giáo huấn và thực hành của Giáo hội phải dựa trên Kinh Thánh.
- Ý nghĩa: Điều này có nghĩa là truyền thống của Giáo hội, các tuyên bố của các công đồng hoặc quyền bính của giáo hoàng (trong Công giáo Rôma) không thể đứng trên hoặc thay thế Lời Chúa trong Kinh Thánh.
2. Cứu rỗi bởi ân điển qua đức tin (Sola Gratia, Sola Fide):
- Niềm tin: Con người nhận lãnh sự cứu rỗi và được xưng công chính trước mặt Thiên Chúa chỉ bởi ân điển của Ngài, và chỉ qua đức tin vào Chúa Giê-su Christ, chứ không phải bởi việc làm lành hay công đức của con người.
- Phân biệt: Điều này trái ngược với quan niệm cho rằng con người có thể đóng góp vào sự cứu rỗi của mình bằng việc làm lành hoặc tuân giữ các nghi lễ.
3. Chúa Giê-su Christ là Đấng Trung Bảo Duy Nhất (Solus Christus):
- Niềm tin: Chỉ có Chúa Giê-su Christ, qua sự hy sinh trên thập tự giá và sự phục sinh của Ngài, mới là Đấng trung bảo duy nhất giữa Thiên Chúa và con người.
- Ý nghĩa: Tín hữu Lutheran không cầu nguyện cho các thánh hoặc Đức Mẹ Maria để họ chuyển cầu cho mình, mà trực tiếp đến với Chúa Giê-su.
4. Tầm quan trọng của Luật Pháp và Phúc Âm trong thần học:
- Luật Pháp: Giúp con người nhận ra tội lỗi, sự bất lực của bản thân và nhu cầu cần đến Đấng Cứu Thế. Luật Pháp chỉ ra con đường đúng đắn nhưng con người không thể tự mình tuân giữ hoàn hảo.
- Phúc Âm: Mang đến tin mừng về sự tha thứ tội lỗi và sự cứu rỗi qua ân điển của Chúa Giê-su. Phúc Âm là lời hứa về sự sống đời đời dành cho những ai tin.
- Sự kết hợp: Việc phân biệt và hiểu đúng Luật Pháp và Phúc Âm là cốt lõi để tín hữu có thể tiến từ sự ăn năn đến hy vọng và nhận lãnh sự cứu rỗi.
5. Giáo lý về sự Hiện Diện Thực Sự của Chúa Giê-su trong Tiệc Thánh (Thánh Lễ):
- Quan điểm: Tín hữu Lutheran tin rằng thân thể và huyết của Chúa Giê-su Kitô thực sự hiện diện “trong, với và bên dưới” các yếu tố bánh và rượu trong Lễ Tiệc Thánh (còn gọi là Đồng thể thuyết – Consubstantiation).
- Ý nghĩa: Đây là một điểm khác biệt quan trọng so với quan niệm “tưởng niệm” của một số hệ phái Tin Lành khác hoặc quan niệm “chuyển thể” của Công giáo.
6. Các Bí tích:
- Công nhận hai Bí tích chính: Báp-têm và Tiệc Thánh.
- Báp-têm: Được xem là hành động cứu rỗi của Thiên Chúa, mang lại sự tái sinh thuộc linh và thanh tẩy tội lỗi. Giáo hội Lutheran thực hành Báp-têm cho cả trẻ em và người lớn.
- Tiệc Thánh: Như đã đề cập, là nơi tín hữu được thông công với chính thân thể và huyết của Chúa Giê-su.
- Quan điểm về “bí tích”: Lutheranism thường không dogmatic về số lượng bí tích, nhưng nhấn mạnh hai bí tích được Chúa Giê-su thiết lập rõ ràng là Báp-têm và Tiệc Thánh.
7. Nhấn mạnh vào vai trò của “Chức vụ” (Office of the Keys):
- Tín hữu Lutheran tin rằng Chúa Giê-su đã ban cho Hội Thánh quyền năng để “tha tội” cho những người ăn năn và “giữ tội” đối với những người không ăn năn, thông qua Lời Chúa và các Bí tích. Điều này được thực hiện qua vai trò của các mục sư và các nhà lãnh đạo Hội Thánh được ủy quyền.
8. Sự phân biệt giữa đức tin và việc lành:
- Đức tin là cốt lõi: Việc lành là kết quả tất yếu của đức tin thật, chứ không phải là điều kiện để được cứu rỗi. Tín hữu được cứu bởi đức tin, và từ đức tin đó, họ thực hiện việc lành như một biểu hiện của tình yêu Thiên Chúa và lòng biết ơn.
- Không làm giảm giá trị việc lành: Mặc dù không dựa vào việc lành để được cứu, tín hữu Lutheran vẫn coi trọng việc làm lành như một phần quan trọng của đời sống theo Chúa.
9. Tôn trọng truyền thống và phụng vụ:
- Giữ lại nhiều yếu tố phụng vụ và cấu trúc lễ nghi tương tự như Giáo hội Công giáo Rôma thời tiền Cải cách, với các bài thánh ca, bài đọc Kinh Thánh theo lịch phụng vụ, và nhấn mạnh vào việc cử hành Thánh Lễ.
Những đặc điểm này tạo nên bản sắc riêng biệt cho hệ phái Lutheran trong bức tranh đa dạng của Kitô giáo.
