NỀN TẢNG KINH THÁNH VỀ HỘI THÁNH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
Mục Sư LÊ VINH THÀNH
Dẫn nhập
“Hội Thánh” là một trong những chủ đề trung tâm của Kinh Thánh Tân Ước, nhưng cũng là chủ
đề thường bị hiểu sai. Nhiều người đồng hóa Hội Thánh với một tòa nhà, một giáo phái, một tổ
chức tôn giáo, hay một cơ cấu hành chính. Nhưng theo Kinh Thánh, Hội Thánh của Đức Chúa
Trời không khởi đầu từ ý tưởng của con người, cũng không tồn tại bởi quyền lực con người, mà
là công trình cứu chuộc và gây dựng của chính Đức Chúa Jesus Christ.
Muốn hiểu đúng về Hội Thánh, chúng ta phải trở lại với Kinh Thánh, bắt đầu từ lời hứa của Đức
Chúa Trời trong Cựu Ước, sự ứng nghiệm trong Chúa Cứu Thế, sự khai sinh công khai trong
ngày Lễ Ngũ Tuần, và sự phát triển trong thời các sứ đồ.
Bài học này nhằm trình bày cách có hệ thống những nền tảng Kinh Thánh về Hội Thánh của Đức
Chúa Trời, để người học có thể nắm vững bốn điều rất quan trọng:
Thứ nhất, ai là Đấng sáng lập Hội Thánh.
Thứ hai, Hội Thánh liên hệ thế nào với chương trình cứu rỗi từ Cựu Ước.
Thứ ba, bản chất thật của Hội Thánh là gì.
Thứ tư, Hội Thánh phải sống và vận hành như thế nào theo ý muốn của Đức Chúa Trời.
I. HỘI THÁNH LÀ DO CHÍNH ĐỨC CHÚA JESUS CHRIST THIẾT LẬP
1. Hội Thánh không do con người sáng lập
Điểm đầu tiên phải xác định thật rõ là: Hội Thánh không phải là sản phẩm của loài người.
Không một giáo chủ, một nhà cải cách, một hội đồng tôn giáo hay một hệ phái nào là nguồn gốc
của Hội Thánh. Kinh Thánh khẳng định chính Đức Chúa Jesus là Đấng thiết lập Hội Thánh.
Kinh Thánh chứng minh:
Ma-thi-ơ 16:18
“Còn ta, ta bảo ngươi rằng: ngươi là Phi-e-rơ, ta sẽ lập Hội thánh ta trên đá nầy, các cửa âm phủ
chẳng thắng được hội đó.”
Câu Kinh Thánh này rất quan trọng vì cho thấy ba chân lý:
Một là, Chúa phán: “Ta sẽ lập” — nghĩa là Ngài là Chủ thể hành động.
Hai là, Chúa phán: “Hội thánh ta” — nghĩa là Hội Thánh thuộc về Ngài, không thuộc về con
người.
Ba là, Hội Thánh có nền tảng vững chắc và không bị quyền lực âm phủ đánh bại — vì nền
tảng đó không phải là xác thịt mà là chính Đấng Christ.
Như vậy, về mặt thần học, bất cứ quan niệm nào xem Hội Thánh chỉ là tổ chức nhân loại đều là
chưa đúng với Kinh Thánh.
2. Nền tảng của Hội Thánh là Đức Chúa Jesus Christ
Hội Thánh được xây dựng trên nền tảng mặc khải về thân vị và chức vụ của Chúa Jesus Christ.
Phi-e-rơ tuyên xưng: “Chúa là Đấng Christ, Con Đức Chúa Trời hằng sống.” Chính sự mặc khải
ấy là nền tảng đức tin của Hội Thánh.
Kinh Thánh bổ sung:
Ê-phê-sô 2:20
“Anh em đã được dựng lên trên nền của các sứ đồ cùng các đấng tiên tri, chính Đức Chúa Jêsus
Christ là đá góc nhà.”
1 Cô-rinh-tô 3:11
“Vì, chẳng ai có thể lập một nền khác ngoài nền đã lập, là Đức Chúa Jêsus Christ.”
Ở đây cần phân biệt rõ: các sứ đồ và tiên tri là những người làm chứng và rao truyền lẽ thật;
nhưng Đấng Christ mới là nền tảng tối hậu, là đá góc nhà, là điểm quy tụ và nâng đỡ toàn bộ
công trình thuộc linh.
Bởi đó, Hội Thánh thật luôn lấy Đấng Christ làm trung tâm, chứ không lấy cá nhân lãnh đạo,
truyền thống giáo hội, hay quyền lực tổ chức làm trung tâm.
II. HỘI THÁNH ĐƯỢC BÀY TỎ CÔNG KHAI TRONG NGÀY LỄ NGŨ TUẦN
1. Lễ Ngũ Tuần là mốc khai sinh công khai của Hội Thánh Tân Ước
Tuy Chúa Jesus đã tuyên bố sẽ lập Hội Thánh, nhưng Hội Thánh được bày tỏ công khai với đầy
đủ quyền năng và sứ mạng trong ngày Lễ Ngũ Tuần, khi Đức Thánh Linh giáng lâm trên các
môn đồ.
Kinh Thánh chứng minh:
Công vụ các Sứ đồ 2:1-4
“Đến ngày lễ Ngũ tuần, môn đồ nhóm hiệp tại một chỗ. Thình lình, từ trên trời có tiếng như gió
mạnh thổi đến, đầy khắp nhà môn đồ ngồi. Các môn đồ thấy hiện ra những lưỡi như bằng lửa
đậu trên từng người một. Hết thảy đều được đầy dẫy Đức Thánh Linh…”
Sự kiện này không đơn thuần là một kinh nghiệm thiêng liêng cá nhân, mà là một biến cố cứu
chuộc mang tính lịch sử. Từ đây:
cộng đồng môn đồ được hiệp nhất trong một thân thể,
được mặc lấy quyền năng từ trên cao,
được sai đi rao giảng Phúc Âm cho muôn dân.
2. Đức Thánh Linh là Đấng làm thành thân thể Hội Thánh
Hội Thánh không chỉ được tổ chức bằng giáo lý, mà còn được hình thành bởi công tác của Đức
Thánh Linh.
Kinh Thánh chứng minh:
1 Cô-rinh-tô 12:13
“Vì chưng chúng ta hoặc người Giu-đa, hoặc người Gờ-réc, hoặc tôi mọi, hoặc tự chủ, đều đã
chịu phép báp-têm chung một Thánh Linh để hiệp làm một thân; và chúng ta đều đã chịu uống
chung một Thánh Linh nữa.”
Câu này cho thấy thân thể Hội Thánh không được tạo nên bởi huyết thống, địa vị xã hội hay
chủng tộc, mà bởi cùng một Thánh Linh. Do đó, Hội Thánh là cộng đồng cứu chuộc có tính
thuộc linh, vượt lên trên mọi ranh giới tự nhiên của con người.
III. HỘI THÁNH NẰM TRONG CHƯƠNG TRÌNH CỨU RỖI XUYÊN SUỐT TỪ CỰU
ƯỚC ĐẾN TÂN ƯỚC
1. Hội Thánh không tách rời Cựu Ước
Một sai lầm phổ biến là nghĩ rằng Hội Thánh chỉ bắt đầu ở Tân Ước và hoàn toàn không liên hệ
gì đến chương trình của Đức Chúa Trời trong Cựu Ước. Nhưng Kinh Thánh cho thấy Hội Thánh
Tân Ước là sự ứng nghiệm và mở rộng của chương trình cứu chuộc Đức Chúa Trời đã bày tỏ từ
trước.
Đức Chúa Trời không hề thay đổi chương trình cứu rỗi. Ngài hành động liên tục trong lịch sử: từ
lời hứa, đến hình bóng, đến sự ứng nghiệm trọn vẹn trong Đấng Christ.
2. Abraham là tổ phụ đức tin và lời hứa cho muôn dân
Khi Đức Chúa Trời chọn Abraham, Ngài không chỉ nghĩ đến một dân tộc theo huyết thống, mà
còn hướng đến phước hạnh cho muôn dân trên đất.
Kinh Thánh chứng minh:
Sáng thế ký 12:3
“Các chi tộc nơi thế gian sẽ nhờ ngươi mà được phước.”
Sáng thế ký 22:18
“Các dân thế gian đều sẽ nhờ dòng dõi ngươi mà được phước.”
Lời hứa này đạt đến sự ứng nghiệm trong Đấng Christ.
Kinh Thánh giải thích:
Ga-la-ti 3:16
“Các lời hứa đã được phán cho Áp-ra-ham và cho dòng dõi người. Không nói: và cho các dòng
dõi, như chỉ về nhiều người, nhưng như chỉ về một người mà thôi, tức là về Đấng Christ.”
Như vậy, trung tâm của lời hứa với Abraham không phải chỉ là dân tộc Israel theo xác thịt, mà là
Đấng Christ, và trong Ngài, phước hạnh cứu rỗi đến với muôn dân.
3. Người tin trong Đấng Christ là con cháu thuộc linh của Abraham
Kinh Thánh chứng minh:
Ga-la-ti 3:7
“Vậy, anh em biết rằng những kẻ có đức tin ấy là con cháu Áp-ra-ham.”
Ga-la-ti 3:29
“Lại nếu anh em thuộc về Đấng Christ, thì anh em là dòng dõi Áp-ra-ham, tức là kẻ kế tự theo
lời hứa.”
Đây là điểm rất quan trọng để lập luận cho chặt chẽ: Hội Thánh không phải là một cộng đồng xa
lạ với Cựu Ước, mà là cộng đồng những người tiếp nhận lời hứa của Đức Chúa Trời trong Đấng
Christ bằng đức tin.
Điều này không có nghĩa Hội Thánh đơn giản “thay thế” Israel theo nghĩa thô sơ; nhưng có
nghĩa rằng trong Đấng Christ, lời hứa với Abraham được mở rộng cho mọi dân tộc, và
những người tin trở nên dân thuộc linh của Đức Chúa Trời.
IV. DÂN ISRAEL TRONG CỰU ƯỚC LÀ HÌNH BÓNG BÁO TRƯỚC VỀ HỘI THÁNH
1. “Hội chúng trong đồng vắng” là một hình bóng quan trọng
Kinh Thánh chứng minh:
Công vụ các Sứ đồ 7:38
“Ấy là người đã ở trong hội nơi đồng vắng, với thiên sứ từng nói cùng người tại núi Si-nai, và
với tổ phụ chúng ta…”
Từ “hội” ở đây trong nguyên ngữ Hy Lạp là ekklesia, cùng một từ thường được dịch là “Hội
Thánh” trong Tân Ước. Điều này không có nghĩa dân Israel trong đồng vắng và Hội Thánh Tân
Ước là một thực thể lịch sử giống hệt nhau trong mọi phương diện; nhưng nó cho thấy một sự
liên tục trong ý tưởng: Đức Chúa Trời luôn có một dân được Ngài gọi riêng ra cho chính
Ngài.
2. Israel là dân được gọi ra, biệt riêng cho Đức Chúa Trời
Kinh Thánh chứng minh:
Xuất Ê-díp-tô Ký 19:5-6
“Vậy bây giờ, nếu các ngươi vâng lời ta và giữ sự giao ước ta, thì trong muôn dân, các ngươi sẽ
thuộc riêng về ta… các ngươi sẽ ở với ta như một nước thầy tế lễ và một dân thánh.”
Dân Israel được gọi ra khỏi Ai Cập, được biệt riêng, được ban luật pháp, được dẫn dắt trong
đồng vắng, và được định hướng để sống thuộc về Đức Chúa Trời. Tất cả điều đó là hình bóng
thuộc linh báo trước một thực tại lớn hơn trong Tân Ước.
3. Hội Thánh cũng là cộng đồng được gọi ra khỏi thế gian
Ý nghĩa căn bản của từ “Hội Thánh” là cộng đồng được gọi ra. Cũng như Israel được gọi ra khỏi
Ai Cập, người tin được gọi ra khỏi tội lỗi, thế gian và đời sống cũ để thuộc về Đức Chúa Trời.
Kinh Thánh bổ sung:
1 Phi-e-rơ 2:9
“Nhưng anh em là dòng giống được lựa chọn, là chức tế lễ nhà vua, là nước thánh, là dân thuộc
riêng về Đức Chúa Trời, hầu cho anh em rao giảng nhơn đức của Đấng đã gọi anh em ra khỏi nơi
tối tăm, đến nơi sáng láng lạ lùng của Ngài.”
Câu này gần như dùng lại ngôn ngữ của Xuất Ê-díp-tô Ký 19, nhưng áp dụng cho cộng đồng tín
hữu trong Đấng Christ. Điều đó cho thấy rõ sự nối tiếp thần học giữa dân Chúa trong Cựu Ước
và Hội Thánh trong Tân Ước.
V. BẢN CHẤT THẬT CỦA HỘI THÁNH LÀ THÂN THỂ THUỘC LINH CỦA ĐẤNG
CHRIST
1. Hội Thánh không phải trước hết là một tòa nhà
Trong cách nói thông thường, nhiều người gọi nơi nhóm họp là “nhà thờ” rồi từ đó nghĩ rằng Hội
Thánh là một công trình vật chất. Nhưng Kinh Thánh dạy rõ: Hội Thánh trước hết là cộng đồng
của những người được cứu, được liên kết với Đấng Christ.
2. Đấng Christ là Đầu của Hội Thánh
Kinh Thánh chứng minh:
Cô-lô-se 1:18
“Ngài là đầu của thân thể, tức là Hội thánh.”
Ê-phê-sô 1:22-23
“Ngài khiến muôn vật phục dưới chân Đấng Christ, và ban cho Đấng Christ làm đầu Hội thánh;
Hội thánh là thân thể Ngài…”
Hai câu này xác định rất rõ:
Hội Thánh có sự sống từ Đấng Christ,
Hội Thánh chịu sự cai trị của Đấng Christ,
Hội Thánh không thể tự trị độc lập với Đấng Christ.
Bởi đó, khi con người đặt truyền thống, giáo quyền, danh tiếng lãnh đạo hay lợi ích tổ chức lên
trên lời Chúa, thì Hội Thánh đi lệch khỏi bản chất thật của mình.
3. Hội Thánh là thân thể gồm nhiều chi thể
Kinh Thánh chứng minh:
1 Cô-rinh-tô 12:27
“Vả, anh em tức là thân Đấng Christ, và là chi thể của thân, ai riêng phần nấy.”
Điều này dạy rằng mỗi tín hữu chân thật không sống biệt lập, nhưng thuộc về một thân thể
chung. Trong thân thể đó có sự khác nhau về ân tứ, chức vụ, và công tác, nhưng có cùng một
nguồn sống, cùng một Chúa, cùng một mục đích.
Do đó, Hội Thánh thật không phải là chỗ để cạnh tranh địa vị, mà là nơi các chi thể phục vụ lẫn
nhau trong tình yêu thương và thuận phục Chúa.
4. Hội Thánh là đền thờ thiêng liêng của Đức Chúa Trời
Kinh Thánh chứng minh:
1 Cô-rinh-tô 3:16
“Anh em há chẳng biết mình là đền thờ của Đức Chúa Trời, và Thánh Linh Đức Chúa Trời ở
trong anh em sao?”
Ê-phê-sô 2:21-22
“Ấy cả tòa nhà đã dựng nên trên đá ấy, sắp đặt cách ngay thẳng để làm nên một đền thờ thánh
trong Chúa; trong Ngài anh em cũng được dựng nên với nhau làm chỗ ở của Đức Chúa Trời
trong Đức Thánh Linh.”
Như vậy, nơi ở của Đức Chúa Trời trong thời Tân Ước không còn giới hạn trong một đền thờ vật
chất như thời Cựu Ước, mà là trong cộng đồng dân Ngài bởi Đức Thánh Linh.
Đây là một chân lý lớn: Hội Thánh là nơi Đức Chúa Trời ngự, hành động, thánh hóa và bày tỏ
vinh quang Ngài giữa thế gian.
VI. ĐỜI SỐNG CỦA HỘI THÁNH SƠ KHAI LÀ MẪU MỰC CHO HỘI THÁNH MỌI
THỜI
1. Hội Thánh sơ khai lấy Lời Chúa làm nền
Kinh Thánh chứng minh:
Công vụ các Sứ đồ 2:42
“Vả, những người ấy bền lòng giữ lời dạy của các sứ đồ, sự thông công của anh em, lễ bẻ bánh,
và sự cầu nguyện.”
Câu này cho thấy bốn trụ cột nền tảng của đời sống Hội Thánh:
lời dạy của các sứ đồ,
sự thông công,
lễ bẻ bánh,
sự cầu nguyện.
Trong đó, lời dạy của các sứ đồ đứng đầu, cho thấy Hội Thánh phải được gây dựng trên chân lý
mặc khải, không phải trên cảm xúc nhất thời hay tập quán nhân tạo.
2. Hội Thánh sống trong sự hiệp một và yêu thương
Kinh Thánh chứng minh:
Công vụ 2:44-47
“Vả, những kẻ tin đều hiệp lại với nhau…”
Họ không chỉ nghe đạo, mà còn chia sẻ đời sống, nâng đỡ nhau, và biểu lộ tình yêu thương thực
tế. Điều này cho thấy Hội Thánh thật không chỉ là nơi giảng dạy giáo lý, mà là cộng đồng sống
động của tình yêu, sự chăm sóc, và sự gây dựng lẫn nhau.
3. Hội Thánh được Chúa thêm người vào
Kinh Thánh chứng minh:
Công vụ 2:47
“Chúa cho Hội thánh mỗi ngày thêm những người được cứu vào.”
Điểm này rất mạnh về mặt lập luận: người ta có thể tổ chức một hội nhóm, nhưng chỉ Chúa mới
có thể thêm những người được cứu vào Hội Thánh thật. Điều đó cho thấy sự phát triển đích
thực của Hội Thánh không chỉ đo bằng số lượng, mà bằng công tác cứu rỗi thật của Đức Chúa
Trời.
VII. CƠ CẤU CHỨC VỤ TRONG HỘI THÁNH LÀ ĐỂ GÂY DỰNG, KHÔNG PHẢI ĐỂ
THỐNG TRỊ
1. Chức vụ là quà ban của Đấng Christ
Kinh Thánh chứng minh:
Ê-phê-sô 4:11-12
“Ấy chính Ngài đã cho người này làm sứ đồ, người kia làm đấng tiên tri, người khác làm thầy
giảng Tin Lành, kẻ khác nữa làm mục sư và giáo sư, để các thánh đồ được trọn vẹn về công việc
của chức dịch, và sự gây dựng thân thể Đấng Christ.”
Câu này cho thấy chức vụ trong Hội Thánh không phải là công cụ để tôn vinh cá nhân, mà là
phương tiện Chúa dùng để:
trang bị các thánh đồ,
thúc đẩy công tác phục vụ,
gây dựng thân thể Đấng Christ.
2. Mục đích của chức vụ là trưởng thành thuộc linh
Kinh Thánh chứng minh:
Ê-phê-sô 4:13
“Cho đến chừng chúng ta thảy đều hiệp một trong đức tin và trong sự biết Con Đức Chúa Trời,
mà nên bậc thành nhơn…”
Như vậy, cơ cấu lãnh đạo trong Hội Thánh không nhằm tạo tầng lớp thống trị, mà nhằm đưa dân
Chúa đến chỗ trưởng thành, hiệp một và giống Đấng Christ hơn.
Khi chức vụ trở thành công cụ kiểm soát, tranh quyền, gây chia rẽ hay xây đế quốc cá nhân, thì
điều đó đi ngược lại mục đích Kinh Thánh đã đặt ra.
VIII. HỘI THÁNH CÓ SỨ MẠNG RÕ RÀNG TRONG THẾ GIAN
1. Hội Thánh được sai đi để rao giảng Tin Lành
Kinh Thánh chứng minh:
Ma-thi-ơ 28:19-20
“Vậy hãy đi dạy dỗ muôn dân, hãy nhân danh Đức Cha, Đức Con, và Đức Thánh Linh mà làm
phép báp-têm cho họ, và dạy họ giữ hết cả mọi điều mà ta đã truyền cho các ngươi.”
Sứ mạng của Hội Thánh không phải chỉ là tồn tại, duy trì nghi lễ, hay xây dựng cơ sở vật chất;
nhưng là môn đồ hóa muôn dân.
2. Hội Thánh là chứng nhân cho Đấng Christ
Kinh Thánh chứng minh:
Công vụ 1:8
“Nhưng khi Đức Thánh Linh giáng trên các ngươi, thì các ngươi sẽ nhận lấy quyền phép, và làm
chứng về ta…”
Hội Thánh tồn tại để làm chứng về Chúa, không phải để làm chứng về một tổ chức, một cá nhân,
hay một truyền thống riêng.
3. Hội Thánh phải bày tỏ ánh sáng giữa thế gian
Kinh Thánh chứng minh:
Phi-líp 2:15-16
“…giữa dòng dõi hung ác ngang nghịch nầy, anh em như đuốc sáng trong thế gian, giữ lấy đạo
sự sống.”
Sứ mạng của Hội Thánh không chỉ ở trong bục giảng, mà còn trong đời sống thánh sạch, tình
yêu thương, sự công chính, và lời chứng giữa xã hội.
IX. NHỮNG KẾT LUẬN THẦN HỌC CẦN KHẲNG ĐỊNH RÕ
Từ toàn bộ các phần trên, chúng ta có thể rút ra những kết luận chắc chắn sau đây:
Thứ nhất, Hội Thánh là do chính Đức Chúa Jesus Christ thiết lập, không phải do con người sáng
lập.
Thứ hai, Hội Thánh được bày tỏ công khai trong ngày Lễ Ngũ Tuần bởi quyền năng của Đức
Thánh Linh.
Thứ ba, Hội Thánh không tách rời chương trình cứu rỗi của Đức Chúa Trời trong Cựu Ước,
nhưng là sự ứng nghiệm trong Đấng Christ của lời hứa dành cho Abraham và muôn dân.
Thứ tư, dân Israel trong Cựu Ước là hình bóng báo trước về cộng đồng dân Chúa được biệt
riêng.
Thứ năm, bản chất thật của Hội Thánh không phải là tòa nhà vật chất hay tổ chức thuần túy, mà
là thân thể thuộc linh của Đấng Christ và đền thờ của Đức Thánh Linh.
Thứ sáu, đời sống Hội Thánh phải đặt trên nền Lời Chúa, sự thông công, sự cầu nguyện, và sự
thánh sạch.
Thứ bảy, chức vụ trong Hội Thánh là để gây dựng thân thể Đấng Christ, không phải để thống
trị.
Thứ tám, Hội Thánh có sứ mạng rõ ràng là rao giảng Tin Lành, môn đồ hóa muôn dân, và làm
chứng về Chúa giữa thế gian.
LỜI KẾT
Hội Thánh của Đức Chúa Trời là một công trình mầu nhiệm nhưng rất thực, bắt nguồn từ ý
muốn đời đời của Đức Chúa Trời, được chuẩn bị qua lịch sử cứu chuộc, được thiết lập bởi Đức
Chúa Jesus Christ, được làm sống động bởi Đức Thánh Linh, và được gây dựng trên nền tảng
Lời Chúa.
Vì vậy, ai muốn hiểu đúng về Hội Thánh thì không thể chỉ nhìn bằng con mắt tổ chức, truyền
thống hay hình thức bên ngoài, mà phải nhìn bằng ánh sáng Kinh Thánh. Hội Thánh thật là cộng
đồng những người được gọi ra khỏi tội lỗi, được cứu chuộc bởi huyết Đấng Christ, được liên kết
trong một thân thể, được Đức Thánh Linh ngự trị, và được sai đi để làm sáng danh Đức Chúa
Trời cho đến ngày Chúa trở lại.
Nói cách khác, Hội Thánh không phải trước hết là nơi con người đến để giữ đạo, nhưng là dân
của Đức Chúa Trời sống dưới quyền tể trị của Đấng Christ, lớn lên trong lẽ thật, bước đi trong
tình yêu thương, và thi hành sứ mạng của Nước Đức Chúa Trời giữa trần gian.
CÂU HỎI ÔN TẬP
1. Ai là Đấng sáng lập Hội Thánh?
2. Vì sao ngày Lễ Ngũ Tuần được xem là mốc khai sinh công khai của Hội Thánh?
3. Hội Thánh liên hệ thế nào với lời hứa Đức Chúa Trời dành cho Abraham?
4. Tại sao có thể nói Israel trong Cựu Ước là hình bóng báo trước về Hội Thánh?
5. Bản chất thật của Hội Thánh là gì?
6. Bốn trụ cột của đời sống Hội Thánh sơ khai là gì?
7. Chức vụ trong Hội Thánh có mục đích gì?
8. Sứ mạng lớn của Hội Thánh trong thế gian là gì?
CÂU GỐC ĐỀ NGHỊ GHI NHỚ
Ma-thi-ơ 16:18
“Ta sẽ lập Hội thánh ta trên đá nầy, các cửa âm phủ chẳng thắng được hội đó.”
Hoặc:
Công vụ 2:42
“Vả, những người ấy bền lòng giữ lời dạy của các sứ đồ, sự thông công của anh em, lễ bẻ bánh,
và sự cầu nguyện.”__
