Ghen tuông là một trong những tính cách kém hấp dẫn nhất ở người yêu. Vậy thì tại sao chúng ta lại phải tôn thờ một vị Thần được mô tả với chính tính cách đó?
“Ta, Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của các ngươi, là Đức Chúa Trời ghen ghét, sẽ trừng phạt… những kẻ ghét ta” (Xuất Ê-díp-tô Ký 20:5).
Các tác giả Kinh Thánh, và thậm chí cả chính Chúa, dường như thích thú với những mô tả này. Điều này có vẻ đạo đức giả, bởi vì khi những đặc điểm này được phát hiện ở con người, họ lại bị chính Chúa lên án. Phải chăng đây là trường hợp “nói một đằng, làm một nẻo”?
Định nghĩa về sự ghen tuông
Trước tiên, hãy cùng hiểu sự khác biệt giữa đố kỵ và ghen tuông. Đố kỵ là ham muốn thứ gì đó không thuộc về mình và không tự nhận là của mình, ví dụ như một người đàn ông thèm muốn vợ người khác và nuôi dưỡng những suy nghĩ tiêu cực về chồng của người phụ nữ đó. Mặt khác, ghen tuông là khi cảm giác thuộc về của một người bị đe dọa, chẳng hạn như một người đàn ông quyết tâm giành lại tình cảm của vợ sau khi cô ấy bỏ anh ta để đến với người khác.
Vợ chồng bước vào một mối quan hệ thuộc về nhau, được xây dựng trên tình yêu. Nếu người vợ bỏ đi để đến với người khác và người chồng không ghen tuông, thì tình yêu đã tan biến. Hãy tưởng tượng bạn rời bỏ người mình yêu thương nhất trên đời và họ không hề nao núng. Ghen tuông chính là biểu hiện của tình yêu.
Đối với Đức Chúa Trời, Ngài ghen tị với dân Ngài giống như một người chồng sẽ ghen tị nếu vợ mình bỏ anh ta để đến với người đàn ông khác (một phép so sánh được mô tả sống động trong sách Ô-sê) — chỉ khác ở chỗ, người đàn ông kia lại bạo hành về thể xác, tình cảm và tâm lý. Sự ghen tị của Đức Chúa Trời không phải là tùy tiện — việc bỏ Ngài để đến với người khác sẽ gây nguy hiểm cho bạn và những người khác, không phải dựa trên sự trả thù mà người bị hại có thể thực hiện, mà là vì những điều mà người ta sẽ làm khi hoàn toàn bị tách rời khỏi Đức Chúa Trời.
Sự ghen tị trong bối cảnh
Xuất Ê-díp-tô Ký 20:5-6: “ Ta, Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của các ngươi, là Đức Chúa Trời ghen tị , trừng phạt con cái vì tội lỗi của cha mẹ đến đời thứ ba và thứ tư của những kẻ ghét ta, nhưng tỏ lòng yêu thương đến ngàn đời của những kẻ yêu mến ta và giữ các điều răn của ta” — chúng ta có thể bắt đầu thấy những nguyên tắc này hình thành.
Điều này được nói trong bối cảnh một dân tộc vừa thoát khỏi Ai Cập và đang tiến vào Canaan. Hậu quả của việc người Israel từ bỏ Đức Chúa Trời để thờ một thần khác sẽ ra sao? Họ có thể trở về Ai Cập làm nô lệ hoặc có lẽ trở thành những người thực hành và nhân rộng hệ thống nô lệ trên quy mô lớn như Ai Cập đã từng làm. Họ thậm chí có thể bị người Canaan dụ dỗ hiến tế con cái của mình cho các “thần” như Molech.
Vậy nên, trong sách Xuất Ê-díp-tô Ký và phần còn lại của Kinh Thánh, sự ghen tị không phải là việc Đức Chúa Trời phán rằng, “Nếu các ngươi không yêu mến Ta, Ta sẽ giết các ngươi,” mà là “Nếu các ngươi không yêu mến Ta, các ngươi sẽ tự giết mình và giết người khác, và Ta sẽ phải trừng phạt các ngươi để chấm dứt sự thống trị khủng bố của các ngươi vì các ngươi không chịu nghe theo bất cứ điều gì khác.” Đó là lý do tại sao cùng một Đức Chúa Trời đã phán trong sách Xuất Ê-díp-tô Ký cũng phán trong sách Ô-sê với dân Y-sơ-ra-ên ngoại tình rằng:
“Làm sao ta có thể bỏ ngươi, Ép-ra-im? Làm sao ta có thể giao ngươi, Y-sơ-ra-ên?… Lòng ta đã thay đổi; lòng thương xót của ta trỗi dậy! Ta sẽ không trút hết cơn thịnh nộ của ta; ta sẽ không quay lại để tiêu diệt Ép-ra-im. Vì ta là Đức Chúa Trời chứ không phải loài người, là Đấng Thánh ở giữa các ngươi; ta sẽ không đến trong cơn giận dữ” (Ô-sê 11:8-9, CSB).
Xuyên suốt Kinh Thánh, Đức Chúa Trời đã đưa ra những lời cảnh báo, thường là hàng trăm năm trước khi Ngài phán xét, để con người có thể ăn năn. Rất hiếm khi có ai đáp lại lời đề nghị của Ngài một cách nhất quán, ngay cả sau khi họ đã chứng kiến quyền năng của Ngài.
Tại sao Chúa lại ghen tị?
Điều làm cho sự ghen tị của Chúa khác biệt chính là nguyên nhân. Sự ghen tị của con người thường là kết quả của sự kiêu ngạo. Tuy nhiên, sự ghen tị của Chúa xuất phát từ sự thánh thiện và sự hoàn hảo về đạo đức của Ngài, nhưng cũng là vì Ngài mong muốn điều tốt đẹp nhất cho chúng ta. Ngài muốn điều tốt nhất cho bạn , người mà Ngài đã yêu thương tạo dựng nên.
Nhưng người quan sát tinh ý có thể hỏi: “Khoan đã. Chẳng phải Đức Chúa Trời nói rằng Ngài hành động vì vinh quang của chính Ngài, thậm chí còn tuyên bố Ngài ghen tị với danh thánh của Ngài sao?” Quả thật là vậy (Ê-sai 48:11; Ê-xê-chi-ên 39:25). Nhưng tại sao Đức Chúa Trời lại quan tâm đến việc danh Ngài được tôn vinh nếu Ngài không cần gì từ chúng ta và việc chúng ta không tôn kính Ngài không thể làm giảm vinh quang của Ngài?
Hãy xem xét Ê-xê-chi-ên 36:22-23, nơi Đức Chúa Trời tuyên bố rằng Ngài sẽ hành động vì danh thánh của Ngài, mà dân Y-sơ-ra-ên đã xúc phạm giữa các dân tộc. Tuy nhiên, Ngài nói rằng Ngài sẽ minh oan cho danh Ngài bằng cách phục hồi Y-sơ-ra-ên, thanh tẩy dân Ngài và ban cho họ tấm lòng mới, để các dân tộc biết rằng Ngài là Chúa (câu 24-36). Tương tự, lời tuyên bố về lòng ghen tị của Đức Chúa Trời đối với danh thánh của Ngài trong Ê-xê-chi-ên 39:25 cũng đồng thời với lời hứa phục hồi Y-sơ-ra-ên và tỏ lòng thương xót. Trong cả hai đoạn Kinh Thánh này, mối quan tâm của Đức Chúa Trời đối với vinh quang của Ngài không thể tách rời khỏi công việc phục hồi của Ngài.
Thật vậy, Kinh Thánh đặt điều này trong sứ mệnh lớn lao hơn của Đức Chúa Trời là đưa các dân tộc trở lại với chính Ngài (Sáng thế ký 22:18; Ê-sai 19:21-25; Xa-cha-ri 8:20-23). Như vậy, lòng ghen tị của Đức Chúa Trời đối với vinh quang của Ngài không phải là sự bất an của một người tìm kiếm sự công nhận, mà gắn liền với ước muốn của Ngài là tự xưng mình là nguồn sự sống và sự cứu rỗi. Chúa không cần các quốc gia biết đến Ngài, nhưng các quốc gia lại vô cùng cần biết đến Chúa.
Chúng ta thuộc về Chúa vì Ngài đã tạo ra chúng ta, và cụ thể hơn, Ngài tạo ra chúng ta để có mối quan hệ với Ngài. Không phải Chúa sợ hãi sự cô đơn, mà là Chúa không muốn để chúng ta lao đầu vào vực thẳm hủy diệt. Ngài lo lắng cho chúng ta, chứ không phải ghen tị với chúng ta, khi chúng ta hướng về những thứ thuộc về thế gian, những thứ tìm cách hủy hoại chúng ta trong khi giả vờ yêu thương chúng ta.
Nói cách khác, Chúa ghen tị vì Chúa là tình yêu.
Tác giả:
Derek Caldwell là nhà nghiên cứu và giám đốc nội dung của tổ chức biện hộ đức tin Embrace the Truth . Ông là người dẫn chương trình podcast “All Rise with Abdu Murray” , nơi ông đưa ra những phân tích và bình luận về lịch sử tư tưởng và đức tin, học thuật phê bình Kinh Tân Ước, Do Thái giáo thời Đền thờ thứ hai và Cơ đốc giáo cổ đại. Ông thường xuyên đóng góp bài viết cho blog của Embrace the Truth .
