TÁI THIẾT GIÊ-RU-SA-LEM
Sự kiện E-xơ-ra và Nê-hê-mi cùng lãnh đạo tuyển dân Y-sơ-ra-ên xây lại Giê-ru-sa-lem được ghi chép chủ yếu trong hai sách liền kề của Kinh Thánh Cựu Ước: Sách E-xơ-ra và Sách Nê-hê-mi (trong các bản Kinh Thánh cổ, hai sách này được gộp thành một tác phẩm duy nhất có tên chung là Sách E-xơ-ra).
Vai trò từng người trong công cuộc tái thiết
Hai nhà lãnh đạo bổ sung cho nhau để hoàn thiện hai công trình cốt lõi của Giê-ru-sa-lem sau 70 năm lưu đày tại Ba-by-lôn:
- E-xơ-ra: Là thầy tế lễ và văn sĩ thạo luật pháp Môi-se, lãnh đạo đợt hồi hương thứ hai của dân Y-sơ-ra-ên năm 458 TCN. Ông tập trung xây dựng lại đời sống thuộc linh, dạy Lời Chúa, chỉnh đốn nếp thờ phượng và củng cố cộng đồng dân sự sau khi Đền thờ được Xô-rô-ba-bên hoàn thành trước đó. Công việc của E-xơ-ra được ghi từ đoạn 7 đến hết sách E-xơ-ra, và tiếp tục trong các đoạn 8-12 của sách Nê-hê-mi, khi ông cùng Nê-hê-mi tổ chức lễ kỷ niệm tường thành hoàn thành và dạy luật pháp cho toàn dân.
- Nê-hê-mi: Là quan tửu chánh tin cậy của vua Ạt-ta-xét-xe, lãnh đạo đợt hồi hương thứ ba năm 444 TCN. Ông là người trực tiếp điều phối công cuộc xây dựng lại tường thành Giê-ru-sa-lem, đối mặt với nhiều trở ngại từ bên trong và bên ngoài để hoàn thành công trình chỉ trong 52 ngày. Nội dung này được ghi chi tiết từ đoạn 1 đến đoạn 6 của sách Nê-hê-mi jw.
Cùng nhau củng cố dân Chúa 🤝
Sau khi tường thành hoàn thành, E-xơ-ra và Nê-hê-mi hợp lực để ổn định đời sống dân sự: E-xơ-ra đọc và giải thích luật pháp Môi-se cho toàn thể hội chúng, cả hai cùng dẫn dắt dân sự xưng tội, lập giao ước mới với Đức Chúa Trời và cử hành lễ hội Tạm Ở để tôn vinh sự bảo thủ của Ngài. Những sự kiện này được ghi trong đoạn 8 đến đoạn 12 của sách Nê-hê-mi, đánh dấu sự hợp tác hoàn hảo của hai nhà lãnh đạo trong việc xây dựng lại Giê-ru-sa-lem cả về vật chất lẫn thuộc linh.
Các đoạn Kinh Thánh chính trong sách E-xơ-ra và Nê-hê-mi để nghiên cứu thêm về công cuộc tái thiết ?
Các đoạn Kinh Thánh chính trong Sách E-xơ-ra về công cuộc tái thiết ✍️
Công cuộc xây lại Đền thờ
- E-xơ-ra 3:11: Ghi lại tiếng ca ngợi của dân sự khi đặt nền đền thờ, thể hiện sự vui mừng và cảm tạ Đức Chúa Trời khi khởi công xây dựng
- E-xơ-ra 4:1-24: Mô tả sự chống đối từ bên ngoài và sự trì hoãn công việc xây đền thờ do kẻ thù can thiệp
- E-xơ-ra 5:1-17: Ghi lại sự giúp đỡ từ các tiên tri A-ghê và Xa-cha-ri, cùng sự phê duyệt từ vua Đa-ri-út cho phép tiếp tục công việc.
- E-xơ-ra 6:1-15: Tìm thấy chiếu chỉ của vua Si-ru trong kho tàng Ba-by-lôn, xác nhận quyền xây đền thờ, và công việc được hoàn thành vào năm thứ sáu đời vua Đa-ri-út.
- E-xơ-ra 6:16-22: Ghi lại lễ khánh thành đền thờ và lễ Vượt qua của dân sự sau khi công việc được hoàn thành.
Vai trò của E-xơ-ra trong công cuộc cải cách
- E-xơ-ra 7:6-10: Giới thiệu về E-xơ-ra là văn sĩ thạo luật pháp Môi-se, được Đức Chúa Trời và vua Ạt-ta-xét-xe ủy nhiệm lãnh đạo đợt hồi hương thứ hai vào năm 458 TCN
- E-xơ-ra 7:27-28: Khẳng định tay Đức Chúa Trời phù trợ cho E-xơ-ra trong hành trình trở về Giê-ru-sa-lem.
- E-xơ-ra 9-10: Ghi lại sự xưng tội và thay đổi cuộc sống của dân sự khi E-xơ-ra chỉ trích sự kết hôn với người ngoại bang và khuyến khích họ giữ gìn sự thuần túy của dân tộc.
Các đoạn Kinh Thánh chính trong Sách Nê-hê-mi về công cuộc tái thiết 🏗️
Công cuộc xây lại tường thành Giê-ru-sa-lem
- Nê-hê-mi 1:1-4: Bắt đầu với lời cầu nguyện của Nê-hê-mi khi nghe tin tường thành Giê-ru-sa-lem bị hư nát và cổng bị cháy, thể hiện sự lo âu cho quê hương jw.
- Nê-hê-mi 2:1-20: Nê-hê-mi xin phép vua Ạt-ta-xét-xe được trở về Giê-ru-sa-lem và lãnh đạo xây tường, đối mặt với sự chê bai và chống đối từ các kẻ thù như San-ba-lát, Giê-đa và Tô-bê.
- Nê-hê-mi 3: Ghi chi tiết từng nhóm dân sự chịu trách nhiệm xây dựng từng đoạn tường thành, cho thấy sự hợp tác chung của toàn cộng đồng.
- Nê-hê-mi 4:1-23: Mô tả cuộc chống lại kẻ thù khi họ âm mưu tấn công, và cách dân sự xây dựng cùng lúc cầm binh khí để bảo vệ công việc.
- Nê-hê-mi 6:15-16: Công việc tường thành được hoàn thành chỉ sau 52 ngày, với sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời.
Công cuộc cải cách cộng đồng
- Nê-hê-mi 8:1-18: E-xơ-ra đọc và giải thích luật pháp Môi-se cho toàn thể dân sự, mọi người ngợi khen Đức Chúa Trời và giữ lễ Bánh Không Men với sự vui mừng.
- Nê-hê-mi 9: Dân sự xưng tội và lập giao ước mới với Đức Chúa Trời, tôn vinh sự bảo thủ của Ngài qua lịch sử.
- Nê-hê-mi 5:1-13: Nê-hê-mi quở trách những người giàu có đang vay tiền với lãi suất đồng bào, và buộc họ trả lại mọi thứ đã cướp lấy, giữ gìn sự công bằng trong cộng đồng.
- Nê-hê-mi 12:27-43: Ghi lại lễ kỷ niệm tường thành hoàn thành, với hai đội ca hát đi ngược chiều nhau trên tường thành để ngợi khen Đức Chúa Trời.
- Nê-hê-mi 13: Mô tả các biện pháp Nê-hê-mi lấy lại sự thuần túy thờ phượng, bảo vệ Sa-bát và ngăn chặn sự xâm nhập của người ngoại bang không mong muốn.
Sự chống đối trong công cuộc xây tường?
Sự chống đối trong công cuộc xây tường thành Giê-ru-sa-lem theo sách Nê-hê-mi
Trong quá trình xây lại tường thành, dân Y-sơ-ra-ên phải đối mặt với ba loại sự chống đối chính từ bên ngoài và bên trong:
1. Chống đối từ bên ngoài: Kẻ thù địa phương
- Chế nhạo và khinh dễ: San-ba-lát, người cai trị Sa-ma-ri, cùng với Tô-bi-gia, người Am-môn, và Gê-hem, người A-sy-ri đã chế nhạo dân sự xây tường, nói rằng ngay cả một con cáo leo lên cũng có thể làm sập bức tường đang xây (Nê-hê-mi 4:1-3). Họ coi công việc là vô ích và không đáng để nỗ lực.
- Tấn công vũ trang: Sau khi lời chế nhạo không có hiệu quả, các kẻ thù đã liên kết lại để tấn công Giê-ru-sa-lem bất ngờ từ mọi hướng (Nê-hê-mi 4:7-8). Để đối phó, Nê-hê-mi đã bố trí người canh gác, chia đội quân bảo vệ người xây tường và yêu cầu mọi người giữ vũ khí bên cạnh khi làm việc (Nê-hê-mi 4:9-23).
- Âm mưu hại nhân vật: Các thù địch đã thử dụ Nê-hê-mi đến một địa điểm bí mật để giết ông, và sau đó cố gắng làm cho ông bị xấu tiếng bằng cách khẳng định ông muốn trở thành vua riêng, thậm chí dụ ông vào Đền thờ – nơi chỉ dành cho thầy tế lễ để xỉu danh tiếng ông (Nê-hê-mi 6:1-14).
2. Chống đối từ bên trong: Tinh thần chán nản và khó khăn thực tế
- Tâm lý chán nản: Một số người xây tường đã cảm thấy bất lực trước khối lượng công việc khổng lồ, nói rằng “còn quá nhiều đồ hư nát” từ thảm họa lưu đày để dọn dẹp và xây lại (Nê-hê-mi 4:10). Họ nghi ngờ khả năng hoàn thành công trình.
- Tham nhũng và bất công trong cộng đồng: Trong khi xây tường, một số người giàu có đã vay tiền với lãi suất đồng bào nghèo, thậm chí bán đất và con người để trả nợ. Điều này gây ra sự bất bình và chia rẽ trong dân sự (Nê-hê-mi 5:1-13).
3. Cách đối phó của Nê-hê-mi
- Cầu nguyện liên tục: Ông luôn tìm kiếm sự giúp đỡ từ Đức Chúa Trời trước mọi khó khăn, không bao giờ bỏ cuộc hay sợ hãi trước thách thức.
- Động viên và sắp xếp kế hoạch: Ông đã bố trí phân công rõ ràng cho từng nhóm dân sự xây từng đoạn tường, đồng thời tổ chức đội quân canh gác bảo vệ công việc.
- Đảm bảo công bằng: Ông đã quở trách những người tham nhũng, buộc họ trả lại mọi thứ đã cướp lấy và ngăn chặn sự bóc lột đồng bào, giữ gìn sự hòa hợp trong cộng đồng.
Nhờ sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời và sự kiên trì của cả dân sự, công cuộc xây tường thành đã hoàn thành chỉ sau 52 ngày, và Nê-hê-mi đã tổ chức lễ kỷ niệm lớn để cử hành thành công này.
Các cách đối phó khác của Nê-hê-mi?
Các cách đối phó khác của Nê-hê-mi trước sự chống đối
1. Tổ chức công việc hợp lý và phân công rõ ràng
Nê-hê-mi chia nhóm dân sự theo từng gia tộc hoặc khu vực để xây từng đoạn tường thành, đảm bảo mọi người có nhiệm vụ rõ ràng và không bị lãng phí công sức. Ông cũng sắp xếp đội quân canh gác cùng lúc với công việc xây dựng, để khi có nguy cơ tấn công, người xây có thể nhanh chóng cầm vũ khí tự vệ mà không ngừng công việc
2. Đảm bảo công bằng và hòa hợp trong cộng đồng
Ông đã quở trách những người giàu có và quý tộc Do Thái đang bóc lột đồng bào bằng cách vay tiền với lãi suất cao, buộc họ trả lại tất cả tài sản đã cướp lấy và xóa bỏ nợ nần của người nghèo. Ông cũng làm gương bằng cách không tham nhũng hay đàn áp dân chúng, giữ gìn sự công bằng trong cộng đồng.
3. Xử lý các âm mưu hại nhân vật
Khi San-ba-lát và các kẻ thù cố gắng dụ Nê-hê-mi đến một địa điểm bí mật để giết ông hay vu cáo ông mưu phản vua, Nê-hê-mi đã từ chối đi gặp và tiếp tục công việc mà không bị xao trễ. Ông cũng không để những lời vu cáo làm thay đổi ý chí của mình trong việc xây lại tường thành.
4. Khơi gợi tinh thần đoàn kết và lòng tin vào Đức Chúa Trời
Nê-hê-mi luôn nhắc nhở dân sự nhớ đến sự bảo trợ của Đức Chúa Trời trong quá trình làm việc, kêu gọi họ cầu nguyện và tin tưởng rằng Đức Chúa Trời sẽ chiến đấu cho họ. Ông cũng tổ chức các buổi tập hợp, đọc luật pháp và cử hành lễ hội để củng cố lòng đoàn kết và niềm tin vào Chúa cho toàn thể cộng đồng.
5. Thiết lập hệ thống quản lý và an ninh sau khi hoàn thành công việc
Sau khi tường thành được xây xong, Nê-hê-mi bổ nhiệm các viên chức địa phương, cắt đặt lính canh cho các cổng thành và lập gia phổ cho dân sự để đảm bảo an ninh và trật tự tại Giê-ru-sa-lem. Ông cũng tái lập giao ước giữa dân sự và Đức Chúa Trời, đảm bảo họ sẽ tuân thủ luật pháp của Môi-se.
